Kadénsia rua no númeru ida atu hanoin-hetan
Kalendáriu impostu Timor-Leste nian, felizmente, badak. Iha bazikamente kadénsia rua — ful-fulan no tinan-tinan — no iha tinan nia parte boot Ita presiza hanoin-hetan data ida de'it: loron 15.
Submisaun impostu ful-fulan kobre Impostu Vendas, Impostu Serbisu, Impostu Rendimentu Saláriu (WIT), Impostu Retensaun (WHT), no impostu konsumu ne'ebé aplika ba importasaun. Sira submete no selu to'o loron 15 fulan tuir mai. Entaun impostu ful-fulan Janeiru nian tenke to'o 15 Fevereiru; Fevereiru nian tenke to'o 15 Marsu; no nune'e ba oin.
Submisaun tinan-tinan konsentra iha trimestre dahuluk tinan tuir mai. Deklarasaun Impostu Rendimentu Korporativu tenke to'o iha loron ikus fulan datoluk hafoin tinan-rohan — ba kompañia ho tinan kalendáriu, ne'e signifika 31 Marsu. Formuláriu Anuál Retensaun Impostu Rendimentu Saláriu tenke to'o iha data hanesan.
Iha leten ne'e tan prestasaun antesipada impostu rendimentu tuir Artigu 64, no submisaun balun espesífiku ba importasaun ne'ebé bele monu iha liur kadénsia ful-fulan. Ami koalia kona-ba sira iha okos.
Fulan ba fulan: kalendáriu impostu Timor-Leste 2026
Janeiru 2026 — To'o loron 15: submete no selu impostu ful-fulan ba Dezembru 2025 (Vendas, Serbisu, WIT, WHT, impostu konsumu). Ne'e submisaun dahuluk tinan impostu foun nian, no nia kobre fulan ikus tinan kalendáriu uluk — fasil atu konfuzaun kona-ba tinan ne'ebé Ita relata.
Fevereiru 2026 — To'o loron 15: impostu ful-fulan ba Janeiru 2026.
Marsu 2026 — Data rua importante iha fulan ne'e. To'o loron 15: impostu ful-fulan ba Fevereiru 2026. To'o 31 Marsu: deklarasaun Impostu Rendimentu Korporativu tinan-tinan ba tinan impostu 2025 (ba kompañia ho tinan kalendáriu) no Formuláriu Anuál Retensaun Impostu Rendimentu Saláriu ba 2025. Ne'e fulan ho submisaun todan liu iha tinan.
Abríl 2026 — To'o loron 15: impostu ful-fulan ba Marsu, tan prestasaun impostu rendimentu Q1 se Ita-nia negósiu iha siklu trimestrál.
Maiu 2026 — To'o loron 15: impostu ful-fulan ba Abríl. Fulan ida ne'ebé kalmu liu.
Juñu 2026 — To'o loron 15: impostu ful-fulan ba Maiu. Tinan klaran — tempu di'ak atu rekonsilia tinan to'o agora kontra orsamentu semestre dahuluk no hetan deviasaun molok Setembru.
Jullu 2026 — To'o loron 15: impostu ful-fulan ba Juñu, tan prestasaun impostu rendimentu Q2 iha siklu trimestrál.
Agostu 2026 — To'o loron 15: impostu ful-fulan ba Jullu.
Setembru 2026 — To'o loron 15: impostu ful-fulan ba Agostu.
Outubru 2026 — To'o loron 15: impostu ful-fulan ba Setembru, tan prestasaun impostu rendimentu Q3 iha siklu trimestrál.
Novembru 2026 — To'o loron 15: impostu ful-fulan ba Outubru.
Dezembru 2026 — To'o loron 15: impostu ful-fulan ba Novembru. Mós: ne'e fulan atu taka kontabilidade ho moos ba tinan-rohan kalendáriu. Kontajen stock tinan-rohan, akrésimu no dokumentu apoiu tenke hamoos hotu atu Janeiru no Fevereiru la sai lalais-lalais.
Sesta ful-fulan: saida mak submete kada loron 15
Kada loron 15, konjuntu deklarasaun no pagamentu hanesan tama. Negósiu barak sei la submete kategoria hotu kada fulan — maibé ne'e lista, se ruma aplika.
Impostu Vendas — se Ita importa sasán tributável iha fulan liu ba. Taxa mak 2.5% husi valór aduaneiru, selu iha tempu importasaun; deklarasaun ful-fulan rekonsilia nia.
Impostu Serbisu — se Ita fó serbisu otel, restorante, bar, ka telekomunikasaun ho konsiderasaun brutu liu USD 500 iha fulan liu ba. Taxa mak 5%.
Impostu Rendimentu Saláriu — se Ita selu saláriu iha fulan liu ba. Taxa mak 10% ba parte ne'ebé liu USD 500 kada fulan ba rezidente, no 10% fixu ba la-rezidente.
Impostu Retensaun — se Ita halo pagamentu iha fulan liu ba ne'ebé lori retensaun: pagamentu ba la-rezidente, royalty, arenda no prémiu ho 10%, no serbisu espesifikadu Anexu VIII (konstrusaun 2%, konsultoria konstrusaun 4%, transporte aéreu ka marítimu 2.64%, minerasaun ka apoiu minerasaun 4.5%).
Impostu Konsumu Seletivu — se Ita importa sasán ho impostu konsumu iha fulan liu ba, inklui tabaku, álkool, kombustível, no kareta balun.
Deklarasaun rasik la'o iha Formuláriu Impostu Ful-fulan, submete iha kópia tolu, ho pagamentu ba Banco Nacional Ultramarino (BNU) ka liu husi sistema pagamentu eletróniku P24.
Prestasaun antesipada impostu rendimentu — no siklu ne'ebé Ita iha
Artigu 64 husi Lei 8/2008 presiza impostu rendimentu selu iha prestasaun antesipada durante tinan, kalkula ho 0.5% husi volume negósiu ba períodu ne'e, no kredita kontra obrigasaun finál iha deklarasaun tinan-tinan.
Frekuénsia define husi volume negósiu tinan impostu uluk nian, no di'ak atu hatete klaru tanba ema dala barak fó sala: negósiu ho volume negósiu tinan uluk USD 1,000,000 ka menus selu prestasaun kada trimestre; negósiu ho volume boot liu selu kada fulan. Negósiu boot liu selu dala barak liu, la'ós dala uitoan liu — la iha regra "negósiu ki'ik izentu, negósiu boot selu kada trimestre".
Iha dalan rua ne'e, prestasaun sira mak pagamentu antesipadu, la'ós impostu extra. Sira rekonsilia kontra pozisaun CIT finál iha deklarasaun tinan-tinan ne'ebé tuir tinan-rohan, entaun se selu barak liu durante tinan, kredita fila, la'ós lakon.
Formuláriu ne'ebé Ita sei hasoru
Ba impostu ful-fulan: Formuláriu Impostu Ful-fulan, submete iha kópia tolu — kópia ida hela ho Ita, ida ho banku, ida ho ATTL.
Ba CIT tinan-tinan: Formuláriu Impostu Rendimentu Anuál, ho tabela ne'ebé tuir Ita-nia estatutu — ema naturál ne'ebé halao negósiu, entidade legál, ka la-rezidente.
Ba obrigasaun empregadór tinan-tinan: Formuláriu Anuál Retensaun Impostu Rendimentu Saláriu — rezumu WIT hotu ne'ebé retein no entrega iha tinan, tenke to'o 31 Marsu.
Ba Seguransa Sosiál: formuláriu INSS ketak, submete ful-fulan, liu husi INSS la'ós ATTL. Eskritóriu ketak, kanál prazu ketak.
ATTL rai versaun atuál formuláriu hotu iha nia portál Dokumentu no Formuláriu. Print kópia tolu. Asina orijinál. Banku karimbu Ita-nia kópia nu'udar prova pagamentu.
Oinsá atu selu: BNU no P24
Ba submisaun barak, pagamentu la'o liu Banco Nacional Ultramarino (BNU). Ita submete Formuláriu Impostu Ful-fulan iha kópia tolu no entrega ida ho pagamentu iha sukursál BNU; banku karimbu Ita-nia kópia sira seluk nu'udar prova.
ATTL mós opera sistema pagamentu eletróniku ho naran P24. Mekanizmu la hanesan tuir tipu impostu, maibé rezultadu mak Ita bele selu sein presiza bá fiziku ba BNU. Ba negósiu ne'ebé submete kada fulan, tempu ne'ebé hasees loos duni, no rastu auditoria moos liu.
Kontribuisaun Seguransa Sosiál la'o iha kanál ketak liu husi INSS — sira la bele kahur ba iha talaun depózitu BNU ida hamutuk ho submisaun ATTL. Planeia ba pagamentu rua kada fulan, la'ós ida.
Fin-de-semana, feriadu, no regra loron servisu tuir mai
Se prazu loron 15 monu iha Sábadu, Domingu, ka feriadu públiku Timor-Leste nian, nia muda ba loron servisu tuir mai. Regra hanesan ba deklarasaun tinan-tinan 31 Marsu.
Di'ak atu hatene: kalendáriu feriadu públiku Timor-Leste nian inklui komemorasaun relijiozu no nasionál balun ne'ebé muda tinan ba tinan. Xeka kalendáriu ofisiál iha tinan impostu nia hahú no marka data relevante uluk — Páskua, Loron Restaurasaun Independénsia, Loron Santu Sira Hotu, no períodu tinan-rohan hotu iha dalan atu hanoin sistema lembrete automátiku ne'ebé tau ba loron 15.
Saida mak akontese se Ita lakon prazu
Submisaun ful-fulan ne'ebé lakon hamosu multa ba submisaun tarde kuaze kedas. Kuadru multa hela iha Lei 8/2008 (Lei Impostu no Direitu): multa porsentajen ba impostu ne'ebé tenke selu, tan juru ful-fulan ba saldu ne'ebé seidauk selu to'o pozisaun rezolve. Evazaun ho intensaun trata makaas liu duke submisaun tarde simples.
Realidade prátika ba negósiu barak mak sala ki'ik sira tara malu. Fulan tolu ho deklarasaun ful-fulan lakon sai serbisu hadi'a fila fali fulan neen ne'ebé negósiu selu ho kustu legál no tempu kontabilista. Multa bele rekupera; tempu lae.
Solusaun la'ós dekora lista multa. Maibé iha disiplina kalendáriu atu loron 15 nunka sai surpreza. Ne'e mak guia ne'e nia parte seluk atu halo.
Oinsá Primos Bo'ot bele ajuda
Ne'e mak ritmu operasionál ne'ebé ami halao kada fulan ba kliente iha Dili tomak — prepara Formuláriu Impostu Ful-fulan, rekonsilia kontra esteitmentu banku, submete liu husi BNU ka P24, no trata deklarasaun tinan-tinan 31 Marsu bainhira tinan foun to'o.
Se loron 15 sai ona data ne'ebé fó stress iha Ita-nia negósiu, marka konsulta gratuita minutu 30. Ami sei haree oinsá submisaun trata daudaun, saida mak sai husi dalan, no saida mak presiza atu kontrola kalendáriu.

